19 February 2007

 

Το βιολοντσέλο I

...
Ιστορικά και Τεχνικά Στοιχεία

To βιολοντσέλο είναι το μπάσο όργανο της οικογένειας viola da braccio και δημιουργήθηκε το 16ο αιώνα. Από τις αρχές του 19ου αιώνα εφοδιάστηκε με ακίδα, με την οποία στηρίζεται στο έδαφος, καθώς συγκρατείται ανάμεσα στα πόδια του οργανοπαίκτη. Το μέγεθος του σημερινού βιολοντσέλου καθιέρωσε ο Στραντιβάρι με μήκος σκάφους 75-76 cm και συνολικό ύψος 125 cm.

Ήχοι, Κλίμακες


Το βιολοντσέλο παίζει μία οκτάβα κάτω από τη βιόλα. Οι τέσσερις χορδές του κουρδίζονται σε αποστάσεις πέμπτης στις νότες:

με δοξάρι: ΝΤΟ ΝΤΟ, ΣΟΛ ΣΟΛ, ρε ρε, λα λα.
πιτσικάτο: ΝΤΟ ΝΤΟ, ΣΟΛ ΣΟΛ, ρε ρε, λα λα.

Η έκταση των ήχων του καλύπτει τέσσερις οκτάβες (κλίμακες, κλίμακες), από το ΝΤΟ μέχρι το ντο3. Ανάλογα με το βαθμό επιδεξιότητάς του επηρεάζει ο τσελίστας την άρθρωση μεταξύ των παραγόμενων φθόγγων, όπως στον αρπισμό (arpeggio, Haydn, κοντσ. για τσέλο), το γλύστρημα (glissando, Haydn, κοντσ. για τσέλο), το τσιμπητό (pizzicato, Haydn, κοντσ. για τσέλο), το παίξιμο με το ξύλο του δοξαριού (collegno, Haydn, κοντσ. για τσέλο) κ.ά. Στο επόμενο απόσπασμα εκτελείται στο τσέλο ένα κομμάτι που ακούγεται συνήθως από τρομπέτα (Haydn, κοντσ. για τσέλο). Το βιολοντσέλο έχει ένα γεμάτο ήχο (ήχος) και γι' αυτό είναι δημοφιλές σολιστικό όργανο σε πολλούς συνθέτες. Αλλά και σε δεξιοτεχνικά σόλο το τσέλο δίνει ένα ευέλικτο και γεμάτο ήχο (Haydn, κοντσ. για τσέλο).

Ο
Ντυπόρτ έχει συνθέσει ένα έργο για δύο βιολοντσέλα (Duport, Duo για 2 τσέλα, andante). Στο δεύτερο μέρος της 5ης συμφωνίας του Μπετόβεν παίζουν τα βιολοντσέλα με τις βιόλες το κύριο θέμα και παραλλαγές του (Beethoven, 5η συμφ., β' μέρος, Beethoven, 5η συμφ., β' μέρος, Beethoven, 5η συμφ., β' μέρος). Στο Αυτοκρατορικό βάλς του Γιόχαν Στράους παίζει το τσέλο με την άρπα αρχικά μία γέφυρα και στη συνέχεια επαναλαμβάνει αργά με τα κόρνα το θέμα του βαλς (Johann Strauss, Kaiserwalzer). Στην εισαγωγή της όπερας του Ροσίνι, ΓουλιέλμοςΤέλλος, παίζουν πέντε τσέλα (Rossini, Wilhelm Tell). Στό έργο για μπαλέτο Romeo & Julia του Προκόφιεφ εκτελεί το βιολοντσέλο μία μελωδία συνοδευόμενο από τα ξύλινα πνευστά (Prokofief, Romeo & Julia). Στο Μελαγχολικό βαλς του Όφενμπαχ παίζει το τσέλο με πιάνο (J.Offenbach, Valse melancolique). Στο έργο Δον Κιχότης του Ρίχ. Στράους παίζει το τσέλο ένα σόλο (Strauss, κοντσ. για κόρνο). Τέλος, το τσέλο γεμίζει με το ζεστό του ήχο και συνθέσεις της σύγχρονης ελληνικής μουσικής (Ξαρχάκος, Στ. Ξαρχάκος, Το παράπονο).
(συνεχίζεται)
(Στέλιος Φραγκόπουλος, Stelios Frangopoulos)


O Gregor Piatigorsky παίζει παραλλαγές στον Schubert

Labels:




Σύνδεσμοι προς αυτό το κείμενο:

Create a Link



<< Home

Isn't yours?

(Πίνακας Περιεχομένων)





Ώρα Ελλάδας
και υπολογιστή:


..Monitors: