12 May 2007

 

Το φλάουτο II

Μουσική για Φλάουτο


Εκτός από έργα μουσικής δωματίου παρουσιάστηκαν στο μπαρόκ και στην κλασική εποχή κοντσέρτα και άλλα έργα για σόλο φλάουτο, κυρίως από τους Βιβάλντι (Vivaldi, κοντσέρτο για φλάουτο), Τέλεμαν (Telemann, σουίτα για φλάουτο, α' μέρος, Telemann, σoνάτα για 2 φλάουτα, α' μέρος, Telemann, σoνάτα για 2 φλάουτα, β' μέρος), Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ (Bach, σονάτα για φλάουτο, τσέλο, τσέμπ., BWV 1034, Bach, σονάτα για φλάουτο, τσέλο, τσέμπ., BWV 1034), Καρλ Φίλιπ Εμάνουελ Μπαχ, Καρλ Στάμιτς (για 2 φλάουτα C.Stamitz, κοντσέρτο για 2 φλάουτα, α' μέρος, C.Stamitz, κοντσέρτο για 2 φλάουτα, γ' μέρος), Χάυντν (Haydn, κοντσέρτο για φλάουτο) κ.ά. Ο αυτοκράτωρ της Πρωσσίας Φρειδερίκος ο Β', με σημαντική μουσική παιδεία και βιρτουόζος φλαουτίστας, έχει συνθέσει επίσης ένα κοντσέρτο γι' αυτό το όργανο (Friedrich II, κοντσέρτο για φλάουτο, β' μέρος, Friedrich II, κοντσέρτο για φλάουτο, γ' μέρος). O Μότσαρτ έχει συνθέσει για το φλάουτο 2 κοντσέρτα (Mozart, 1o κοντσ. για φλάουτο, Mozart, 2o κοντσ. για φλάουτο), ένα κοντσέρτο μαζί με άρπα (Mozart, κοντσέρτο για φλάουτο και άρπα, α' μέρος), 4 κουαρτέτα (Mozart, 1ο κουαρτέτο με φλάουτο) και διάφορα άλλα μικρότερα έργα (Mozart, ρόντο για φλάουτο, Mozart, σονάτα για φλάουτο με κιθάρα).

O Φρ. Ντεβιάν, σύγχρονος του Μότσαρτ, έχει συνθέσει πολλά κοντσέρτα για φλάουτο (Devienne,  κοντσέρτο για φλάουτο αρ. 7). O Μπετόβεν έχει μεταξύ άλλων συνθέσει μία σερενάτα, αφενός για φλάουτο και πιάνο (Beethoven, σερενάτα για φλάουτο και πιάνο, γ' μέρος) και αφετέρου για φλάουτο και έγχορδα (Beethoven,  σερενάτα για φλάουτο, ..., γ' μέρος). Ο μεγάλος συνθέτης έχει γράψει επίσης για το φλάουτο σονάτες (Beethoven, σονάτα για φλάουτο, β' μέρος), παραλλαγές διαφόρων εθνικών μελωδιών κ.ά. Ο Ντονιτσέτι έχει συνθέσει ένα κοντσερτίνο για φλάουτο (Donizetti, κοντσερτίνο για φλάουτο και ορχήστρα, Donizetti, κοντσερτίνο για φλάουτο και ορχήστρα). Μετά την κλασική εποχή έδωσαν κυρίως Γάλλοι συνθέτες - Μπιζέ (Bizet, Intermezzo Carmen, Bizet, μενουέτο σουίτας L' Arlesienne), Φωρέ (Faure, Berceuse, Faure, Morceau de concours), Ντεμπισύ (Debussy, Faune, Debussy, Nuages, Debussy, Syrinx), Ραβέλ (Ravel, form de Habanera), Πουλένκ, αλλά και ο Χίντεμιτ (Hindemith, Σονάτα για φλάουτο και πιάνο) - νέα ώθηση σ' αυτό το όργανο. Στις ημέρες μας χρησιμοποιείται συχνά το φλάουτο με το γλυκό του ήχο ως όργανο μελωδίας σε διασκευές δημοφιλών τραγουδιών (, , ).

Το Πίκολο και άλλοι τύποι Φλάουτου

Το πίκολο φλάουτο είναι το μόνο όργανο ορχήστρας που μπορεί να τοποθετηθεί στην τσέπη. Δημιουργήθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα και έπαιζε αρχικά σημαντικό ρόλο στην ορχήστρα πνευστών, αλλά από την 5η συμφωνία του Beethoven και ύστερα, καθιερώθηκε ανάμεσα στα ξύλινα πνευστά της συμφωνικής ορχήστρας.


Ο μικρός πλαγίαυλος χωρίζεται σε 2 τμήματα, έχει μισό μήκος από εκείνο του κανονικού και παίζει μία οκτάβα πάνω από αυτόν (πίκολο φλάουτο, πίκολο φλάουτο). Τα κλειδιά και οι τάπες έχουν ίδια διάταξη με εκείνη του κανονικού φλάουτου, γι' αυτό στην ορχήστρα το παίζει συνήθως ένας από τους δύο ή τρεις φλαουτίστες. Στο τέταρτο μέρος της 6ης συμφωνίας του Μπετόβεν το πίκολο φλάουτο μιμείται το σφύριγμα του αέρα μέσα στην καταιγίδα (Beethoven,  6η συμφωνία, δ' μέρος). Στο "τραγούδι του μεθυσιού" του Kaspar στην όπερα Freischuetz του Βέμπερ δημιουργούν σε διάφορα σημεία 2 πίκολο φλάουτα ιλαρή ατμόσφαιρα (Weber, Freischuetz).

Στο χορό της γκάιντας του Kαρυοθραύστη του Τσαϊκόφσκυ, το πίκολο φλάουτο δεσπόζει με το γλυκό ήχο του (Tschaikovsky, Καρυοθραύστης), παρομοίως σε ένα σημείο όπερας του Ροσίνι (Rossini, Semiramide). Στο έργο Ο πρίγκηπας Ιγκόρ του Μποροντίν παίζει το πίκολο με άλλα ξύλινα πνευστά ένα γρήγορο χορό (Borodin, χοροί).

Ο Νταμαρέ έχει γράψει μία πόλκα για πίκολο και ορχήστρα (E.Damare, πόλκα για πίκολο και ορχήστρα). Στο έργο Perpetuum Mobile του Γιόχαν Στράους παίζει το πίκολο το θέμα (J.Strauss, Perpetuum Mobile) και στην κατάληξη της Νυχτερίδας του ίδιου συνθέτη ακούγεται το πίκολο με μια γρήγορη μελωδία πάνω σε δυνατές συγχορδίες όλης της ορχήστρας (J.Strauss, Fledermaus). Αντίστροφα, σε γνωστό στρατιωτικό εμβατήριο παίζεται η μελωδία από την ορχήστρα, ενώ το πίκολο "κελαϊδάει" από πάνω τις κλίμακες (εμβατήριο).

Άλλοι τύποι φλάουτου είναι βαθύφωνοι (φωτογραφία αριστερά), το μπάσο και διάφοροι τύποι κοντραμπάσο φλάουτο, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σπανίως στην ορχήστρα.
(Στέλιος Φραγκόπουλος, Stelios Frangopoulos)
(συνεχίζεται)

Bach Flute Sonata (BWV 1031)


Labels:




Σύνδεσμοι προς αυτό το κείμενο:

Create a Link



<< Home

Isn't yours?

(Πίνακας Περιεχομένων)





Ώρα Ελλάδας
και υπολογιστή:


..Monitors: